Odbyty w kwietniu Europejski Kongres Psychiatrii dostarczył nowych danych na temat potencjalnego zastosowania CBD w terapii autyzmu u dzieci i nastolatków. Jak wygląda najnowsza opinia europejskiego środowiska naukowego?
Wstęp
Nowe badania zaprezentowane podczas Europejskiego Kongresu Psychiatrii 2025 (European Congress of Psychiatry 2025) rzucają światło na potencjalne korzyści płynące z terapii kanabidiolem (CBD) u dzieci i młodzieży z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (ASD).
Europejski Kongres Psychiatrii to najważniejsze wydarzenie z organizowanych przez Europejskie Towarzystwo Psychiatryczne (European Psychiatric Association) – instytucję zrzeszającą ponad 78 tysięcy psychiatrów z 88 krajów – a wydarzenie było już 33. z cyklu. Według danych organizatora, pojawiło się na nim ponad 5200 osób z łącznie 120 krajów.
Wyniki metaanalizy – po raz pierwszy przedstawione we wtorek 8 kwietnia – sugerują, że stosowanie ekstraktów z konopi zawierających CBD może przyczyniać się do poprawy zachowania oraz łagodzenia objawów związanych z ASD.
Autyzm wśród dzieci i nastolatków
Trudności te powiązane są często z komunikacją interpersonalną, wyrażaniem emocji czy powtarzalnymi czynnościami/rutynami. Autyzm jest zaburzeniem neurorozwojowym, które w ostatnich latach diagnozowane jest coraz częściej – szacuje się, że dotyczy już około 3% dzieci i młodzieży w Stanach Zjednoczonych. Wzrost liczby rozpoznań obserwuje się również w skali globalnej, co czyni ASD jednym z najbardziej palących wyzwań współczesnej psychiatrii dziecięcej.
Pomimo wielu dostępnych form, terapia autyzmu pozostaje trudna i na ogół ogranicza się do łagodzenia objawów. W ostatnim czasie uwagę naukowców w tym zakresie zaczęły jednak przyciągać ekstrakty zawierające kanabidiol (CBD) – rozpoczęcie innych badań w tym temacie omawialiśmy w marcu, natomiast materiał udostępniony przez EPA dostarcza konkretne dane, przedstawione zresztą na największym wydarzeniu związanym z psychiatrią w Europie. Nadziei związanych z potencjalnym rozwojem tej formy terapii nie krył Geert Dom, przewodniczący EPA:
„ASD może być niezwykle frustrujące dla wszystkich zaangażowanych – dla rodziców dzieci i nastolatków z tym zaburzeniem, dla lekarzy prowadzących, a przede wszystkim dla samych dzieci i młodzieży. Znaczną część tej frustracji stanowi trudność w znalezieniu skutecznej metody leczenia, która rzeczywiście łagodzi objawy. Z ogromną radością przyjmujemy wyniki tej metaanalizy i mamy nadzieję na dalsze badania w tym zakresie, abyśmy mogli zbliżyć się do rozwiązania niezaspokojonych potrzeb tej społeczności.” – stwierdził Dom, którego wypowiedź zacytowana została w pierwszym opracowaniu badania wydanym dla prasy.
Metaanaliza
Oficjalnym celem przeprowadzonej metaanalizy była systematyczna ocena skuteczności i bezpieczeństwa stosowania ekstraktów z konopi zawierających kanabidiol (CBD) w terapii objawów autyzmu u dzieci i młodzieży.
Badacze analizowali dane z dostępnych badań klinicznych, przeszukując cztery duże bazy naukowe: MEDLINE, Embase, PsycINFO oraz Cochrane Central Register of Controlled Trials. Ostatecznie, do metaanalizy wybrano 3 badania spełniające postawione przez naukowców kryteria.
Jak dowiadujemy się z opisu, oznacza to że analizowano łącznie 276 przypadków w grupie wiekowej 5-21 lat, a przyjmowane dawki na przełomie badań wahały się w granicach 1-10 mg CBD na kilogram masy ciała. Warto zwrócić uwagę, że pewna część grupy badawczej – jak prawie zawsze w tego typu badaniach – objęta została jedynie suplementacją placebo.
Wyniki i wnioski
Jako kluczowe wnioski płynące z analizy wymienione zostały umiarkowana poprawa zdolności do reagowania społecznego i redukcja “zachowań destrukcyjnych” spowodowane stosowaniem CBD. Wyniki wskazują również, że ekstrakty z CBD nieznacznie poprawiły jakość snu użytkowników, jednak naukowcy uznali to za dane, które nie osiągnęły wymaganej istotności statystycznej. Z drugiej strony, nie zauważono też znaczącej różnicy w działaniach niepożądanych pomiędzy CBD a placebo.
Autorzy doszli więc do wniosków, według których ekstrakty zawierające CBD wydają się przynosić istotne korzyści dzieciom i młodzieży z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, a uzyskane wyniki dają nadzieję na potencjalne rozpoczęcie rozważania CBD jako elementu terapii ASD. Należy jednak pamiętać o ograniczeniach przeglądu – naukowcy wskazywali iż obejmował on niewielką liczbę badań, małe grupy uczestników oraz różnorodność metodologiczną pomiędzy analizowanymi pracami, przez co konieczne są dalsze, szerzej zakrojone badania kliniczne, które pozwolą dokładniej ocenić skuteczność i bezpieczeństwo stosowania CBD w terapii autyzmu.
Omawiane badanie: CANNABIDIOL THERAPY COULD REDUCE SYMPTOMS IN AUTISTIC CHILDREN AND TEENAGERS – PRESS RELEASE, European Congress of Psychiatry 2025 (europsy.net)